Gửi thông tin hỏi đáp

Đề nghị xem xét, nghiên cứu kỹ việc đổi mới nội dung, chương trình sách giáo khoa cần thực hiện theo lộ trình

08/03/2019 In bài viết

Cử tri đề nghị xem xét, nghiên cứu kỹ việc đổi mới nội dung, chương trình sách giáo khoa cần thực hiện theo lộ trình và có sự nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi áp dụng vào thực tế, khắc phục tình trạng thí điểm tràn lan, không thống nhất giữa các địa phương, nhằm bảo đảm việc cải cách thực sự phát huy hiệu quả tránh gây lãng phí ngân sách Nhà nước cũng như tiền bạc của nhân dân; ảnh hưởng đến tâm lý của học sinh và phụ huynh. Nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo, cần chú trọng giáo dục công dân, giáo dục nhân cách, đạo đức trong nhà trường để đào tạo những thế hệ trẻ trong giai đoạn tới vừa có đức, vừa có tài, tích cực tham gia cống hiến, xây dựng đất nước

Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thái Bình

1. Về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông

Triển khai Nghị quyết số 88/2014/QH13 ngày 28/11/2014 của Quốc hội khóa XIII về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông và Quyết định số 404/QĐ-TTg ngày 27/3/2015 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã thực hiện nhiều công việc:

- Tổ chức tổng kết đánh giá việc thực hiện đổi mới chương trình giáo dục phổ thông theo Nghị quyết số 40/2000/QH10[1]; xác định những ưu điểm, hạn chế của chương trình giáo dục phổ thông hiện hành và công tác chỉ đạo, tổ chức, chuẩn bị điều kiện xây dựng, biên soạn, triển khai đại trà chương trình giáo dục phổ thông; chỉ ra nguyên nhân của ưu điểm, hạn chế và rút ra bài học kinh nghiệm từ những kết quả đạt được cũng như những hạn chế, yếu kém trong xây dựng, triển khai thực hiện chương trình giáo dục phổ thông hiện hành. Tiến hành nghiên cứu kinh nghiệm của một số nước có nền giáo dục phát triển[2] và tổ chức nhiều hội thảo về xây dựng, biên soạn chương trình giáo dục phổ thông theo định hướng phát triển năng lực học sinh; từ đó đề xuất vận dụng vào điều kiện Việt Nam. Tổ chức triển khai thực hiện 28 nhiệm vụ nghiên cứu khoa học cấp thiết phục vụ xây dựng, triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới; ban hành một số văn bản quy phạm pháp luật làm căn cứ xây dựng chương trình giáo dục phổ thông mới[3] và biên soạn sách giáo khoa[4] theo chương trình giáo dục phổ thông mới.

- Xây dựng dự thảo chương trình tổng thể và các chương trình môn học trong chương trình giáo dục phổ thông mới xin ý kiến rộng rãi trên mạng và các tổ chức, cá nhân. Các chương trình môn học đã được tổ chức thực nghiệm tại 48 trường phổ thông thuộc 6 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (gọi chung là tỉnh) đại diện 6 vùng kinh tế - xã hội trên phạm vi cả nước. Trên cơ sở nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ, nghiêm túc ý kiến góp ý của các tổ chức, cá nhân và kết quả thực nghiệm các chương trình môn học, các tác giả đã tiến hành chỉnh sửa dự thảo chương trình môn học để thẩm định. Hội đồng quốc gia thẩm định chương trình giáo dục phổ thông đã tiến hành thẩm định chương trình giáo dục phổ thông tổng thể và các chương trình môn học theo quy định tại Thông tư số 14/TT/2017/BGDĐT.

Ngày 26/12/2018, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành chương trình giáo dục phổ thông mới[5] và đang tổ chức việc biên soạn sách giáo khoa mới. Chương trình và sách giáo khoa giáo dục phổ thông mới được xây dựng theo hướng bảo đảm tính tiếp nối, liên thông giữa các cấp học, các lớp học, giữa các môn học, chuyên đề học tập và hoạt động trải nghiệm sáng tạo; bảo đảm yêu cầu giảm tải, tính  thiết thực; cập nhật với xu thế giáo dục hiện đại trên thế giới và gắn với chương trình bồi dưỡng, nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên và tăng cường cơ sở vật chất, kỹ thuật của nhà trường; kế thừa ưu điểm của chương trình, sách giáo khoa hiện hành đồng thời tham khảo tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm của các nước có nền giáo dục phát triển, đáp ứng yêu cầu chủ động hội nhập quốc tế.

2. Trong chương trình giáo dục phổ thông mới, giáo dục đạo đức, nhân cách học sinh được thực hiện thông qua tất cả các môn học, hoạt động giáo dục, trong đó môn Giáo dục công dân (ở tiểu học gọi là môn Đạo đức, ở trung học cơ sở gọi là môn Giáo dục công dân, ở trung học phổ thông gọi là môn Giáo dục kinh tế và pháp luật) đóng vai trò quan trọng.

Chương trình Giáo dục công dân được dạy xuyên suốt cả 3 cấp học. Ở giai đoạn giáo dục cơ bản (cấp tiểu học và cấp trung học cơ sở), môn Đạo đức và Giáo dục công dân là môn học bắt buộc với thời lượng 35 tiết/năm học. Ở giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp (cấp trung học phổ thông), môn Giáo dục kinh tế và pháp luật là môn học được lựa chọn theo nguyện vọng và định hướng nghề nghiệp của học sinh với thời lượng 70 tiết/năm học.

Mục tiêu của môn Giáo dục công dân là giúp học sinh hình thành, phát triển các phẩm chất chủ yếu (yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm) và các năng lực của người công dân Việt Nam đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ đất nước trong bối cảnh toàn cầu hoá và cách mạng công nghiệp 4.0, đặc biệt là yêu cầu của sự nghiệp xây dựng nhà nước pháp quyền và nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Ở tiểu học, môn Đạo đức giúp học sinh hình thành và phát triển cảm xúc tích cực, ý thức đúng đắn về những chuẩn mực hành vi đạo đức; cách cư xử, thói quen, nền nếp cơ bản, cần thiết trong học tập và sinh hoạt phù hợp với giá trị văn hoá, chuẩn mực đạo đức, quy tắc của cộng đồng, quy định của pháp luật, quy luật của tự nhiên và xã hội.

Ở trung học cơ sở, môn Giáo dục công dân giúp học sinh có ý thức tự điều chỉnh, tự hoàn thiện bản thân; hình thành, duy trì mối quan hệ hoà hợp với những người xung quanh; thích ứng một cách linh hoạt với xã hội biến đổi và thực hiện mục tiêu, kế hoạch của bản thân trên cơ sở các giá trị đạo đức, quy định của pháp luật.

Ở trung học phổ thông, dựa trên những kiến thức cơ bản, cốt lõi, thiết thực đối với đời sống và định hướng nghề nghiệp sau trung học phổ thông về kinh tế và pháp luật, môn Giáo dục kinh tế và pháp luật giúp học sinh có được tình cảm, nhận thức, niềm tin và bản lĩnh phù hợp với chuẩn mực đạo đức và quy định của pháp luật; có được năng lực thực hiện các quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm công dân; có kỹ năng sống và bản lĩnh để học tập, làm việc và sẵn sàng thực hiện trách nhiệm công dân trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam và hội nhập quốc tế.

Phương pháp giáo dục môn Giáo dục công dân chú trọng việc tổ chức, hướng dẫn học sinh hoạt động khám phá, phân tích, khai thác các thông tin, xử lý các tình huống thực tiễn, các trường hợp điển hình, gần gũi với đời sống học sinh; coi trọng việc tổ chức, hướng dẫn các hoạt động trải nghiệm để học sinh tự phát hiện và chiếm lĩnh kiến thức mới, từ đó tự hình thành, phát triển phẩm chất và năng lực của người công dân tương lai; vận dụng các hình thức giáo dục theo hướng linh hoạt, phù hợp, hiệu quả (dạy học theo lớp, theo nhóm và cá nhân, ở trong lớp, ngoài lớp và ngoài trường); tăng cường thực hành, rèn luyện kỹ năng trong các tình huống cụ thể của đời sống; tích cực sử dụng các phương tiện truyền thông nhằm đa dạng, cập nhật thông tin, tạo hứng thú cho học sinh; kết hợp giáo dục nhà trường với giáo dục của gia đình và xã hội.

Bộ Giáo dục và Đào tạo trân trọng báo cáo./.

 

[1]Nghị quyết số 40/2000/QH10 ngày 09/12/2000 của Quốc hội khóa X về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông.

[2]Đã tổ chức các đoàn công tác đi trao đổi kinh nghiệm tại Hàn Quốc, Mỹ, Đức, Anh, Úc, Phần Lan, Đan Mạch, Thuỵ Điển…; dịch ra tiếng Việt chương trình Tú tài quốc tế (IB) và chương trình, sách giáo khoa của một số nước như Anh, Pháp, Đức, Mỹ, Singapore, Malaysia, Hàn Quốc, Trung Quốc, Úc,…

[3] Thông tư số 14/2017/TT-BGDĐT ngày 06/6/2017 ban hành quy định tiêu chuẩn, quy trình xây dựng, chỉnh sửa chương trình giáo dục phổ thông; tổ chức và hoạt động của Hội đồng quốc gia thẩm định chương trình giáo dục phổ thông.

[4] Thông tư số 33/2017/TT-BGDĐT ngày 22/12/2017 ban hành quy định tiêu chuẩn, quy trình biên soạn, chỉnh sửa sách giáo khoa; tiêu chuẩn tổ chức, cá nhân biên soạn sách giáo khoa; tổ chức và hoạt động của Hội đồng quốc gia thẩm định sách giáo khoa.

[5] Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Bộ Giáo dục và Đào tạo