Bảo tồn, phát huy giá trị không gian văn hóa cồng chiêng tây nguyên trong trường học

28/06/2018 In bài viết

Nhiều năm qua, tỉnh Kon Tum đã đưa nội dung giáo dục bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số địa phương, đặc biệt là Di sản Cồng chiêng vào nhiệm vụ giáo dục hàng năm và phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” để chỉ đạo các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh triển khai thực hiện.

Ngày 25/11/2005, Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên được UNESSCO công nhận là Di sản văn hoá truyền khẩu và kiệt tác phi vật thể của nhân loại; sự kiện đó đã khẳng định giá trị của Không gian văn hóa Cồng chiêng, là niềm vui, niềm tự hào không những của các dân tộc thiểu số Tây Nguyên mà còn là của nhân dân cả nước.

Tuy nhiên, do đặc điểm và nhiều nguyên nhân khác nhau, Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên có nguy cơ mai một; do vậy công tác bảo tồn, phát huy giá trị Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên là hết sức cấp thiết và quan trọng, không những góp phần gìn giữ, phát triển bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số Tây Nguyên mà còn bảo tồn, phát triển, tạo sự đa dạng, phong phú bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam, di sản văn hóa của nhân loại.


Học sinh Trường THCS dân tộc nội trú huyện Ia Pa tham gia
Lễ bế giảng lớp truyền dạy cồng chiêng dân gian dân tộc Jrai

Ý thức được tính cấp thiết và tầm quan trọng đó, trong những năm qua, ngành Giáo dục tỉnh Kon Tum đã triển khai, tổ chức nhiều hoạt động, có tác dụng tích cực trong việc bảo tồn, phát huy giá trị loại hình Di sản văn hóa này.

Sở Giáo dục và Đào tạo đã đưa nội dung giáo dục bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số địa phương, đặc biệt là Di sản Cồng chiêng vào nhiệm vụ giáo dục hàng năm, vào phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” để chỉ đạo các cơ sở giáo dục và đào tạo trên địa bàn triển khai thực hiện.

Phối hợp với các ban, ngành có liên quan biên soạn Tài liệu Giáo dục địa phương đưa vào giảng dạy cho học sinh các cấp học (trong đó có Di sản văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên); lồng ghép trong các môn học, các hoạt động giáo dục phù hợp.

Tổ chức tập huấn về nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý, giáo viên cốt cán các trường vùng dân tộc thiểu số về giáo dục văn hóa dân tộc và văn hóa các dân tộc thiểu số Tây Nguyên. Tổ chức Hội thảo về tổ chức hoạt động đặc thù trường phổ thông dân tộc nội trú, phổ thông dân tộc bán trú, trong đó có nội dung bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số trong trường học.

Khuyến khích các tiết mục biểu diễn Cồng chiêng- xoang trong các hội diễn văn nghệ toàn ngành; đưa Cồng chiêng - xoang vào các chương trình văn nghệ của ngành tham gia các cuộc thi văn nghệ cấp tỉnh, Liên hoan tiếng hát giáo viên toàn quốc, Hội thi văn hóa thể thao học sinh các trường phổ thông dân tộc nội trú toàn quốc.

Đặc biệt từ năm 2010 đến nay, Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Kon Tum đã 04 lần tổ chức Hội thi Cồng chiêng - xoang học sinh tiểu học, trung học cơ sở các trường trên địa bàn. Năm 2016, Sở Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp Sở Văn hóa, thể thao và Du lịch tổ chức Hội thi Cồng chiêng- xoang cho học sinh các trường phổ thông dân tộc nội trú, năm 2017 mở rộng thêm đối tượng là học sinh các trường phổ thông dân tộc bán trú của các huyện, thành phố.

Các hội thi Cồng chiêng - xoang học sinh có sự lan tỏa rất lớn trong cộng đồng các dân tộc thiểu số, có tác dụng rất lớn trong việc thúc đẩy phong trào luyện tập, biểu diễn loại hình nghệ thuật này tại các trường, đặc biệt là các trường vùng dân tộc thiểu số, trường phổ thông dân tộc nội trú, trường phổ thông dân tộc bán trú. Học sinh ở các trường này trở thành lực lượng nòng cốt của các đội Cồng chiêng - xoang tham gia biểu diễn tại các sự kiện chính trị, thể thao, văn hóa của các địa phương.

Để hoạt động bảo tồn, phát huy, phát triển giá trị Di sản Cồng chiêng trong các trường học ngày càng hiệu quả, trong thời gian tới bên cạnh nỗ lực của ngành giáo dục, cần có sự phối hợp, hỗ trợ của ngành văn hóa, chính quyền, cộng đồng các dân tộc thiểu số, các nghệ nhân ở các địa phương trong việc trang bị cơ sở vật chất - Cồng chiêng, trong việc truyền dạy, đặc biệt trong việc tổ chức các hoạt động, các cuộc thi, hội thi bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số trong học sinh nói chung, bảo tồn và phát triển

Không gian văn hóa Cồng chiêng nói riêng; đưa nghệ thuật biểu diễn Cồng chiêng - xoang học sinh vào các sự kiện chính trị, văn hóa, thể thao của địa phương, đặc biệt là trong các hoạt động du lịch, để giới thiệu, quảng bá với du khách trong và ngoài nước.

Lưu Văn Minh, Vụ Giáo dục dân tộc